တရားမျှတမှုအတွက် တိုက်ပွဲဝင်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုထဲမှာ ပါဝင်တဲ့သူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ကိုယ်ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားနေတဲ့ ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်စေ၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်လူတွေကြားထဲမှာ မတရားမှုတွေ ဖြစ်နေတာကိုကြုံလာရရင် ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ဘာဆက်လုပ်ကြမလဲ? မိတ်ဆွေရော ဒီမေးခွန်းအတွက် အဖြေရှိပါသလား။ “ကိုလံဘီယာ လွတ်မြောက်ရေးခရီးထဲက မလျော်ဩဇာအန္တရာယ်” အပိုင်းကို အဆုံးထိနားထောင်ပြီး အခုမေးခွန်းကို အတူ အဖြေရှာကြည့်ရအောင်။

“မြေကြီးဆိုတာ လူတွေရဲ့အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် အားလုံးကို အမြစ်တွယ်ထားပေးတဲ့ အိမ်ပါပဲ”လူတွေဟာ ကမ္ဘာမြေကြီးဆိုတဲ့ အိမ်အပေါ်မှာမှ အဖီသဘောနဲ့ အကာကွယ်ဆောက်နေကြရတယ်။ မြေကြီးကိုပဲ ယုံကြည်ရာ ကိုးကွယ်ရာအနေနဲ့ လမိုင်းတွေတင်ကြ၊ ပူဇော်ပသကြ။ ဟော မြေကြီးက‌ ပြောင်းလဲပြီး ဘေးအန္တရာယ်ဆိုးတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာလည်း ခိုကိုးရာမဲ့မဲ့နဲ့ စိတ်ကစဉ့်ကလျားဖြစ်ကြရတယ်။ ဒါပေမဲ့လူတွေဟာ အခြေနေတွေ တည်ငြိမ်ပြီထင်တာနဲ့ သီချင်းနာမည်တစ်ခုထဲကအတိုင်း မြေကြီးကို ဒုက္ခပေးကြပြန်ပါတယ်။ အခုထုတ်လွှင့်မယ့်အပိုင်းမှာ မြေကြီးကို‌ ပေးတဲ့ဒုက္ခတွေထဲက ဒုက္ခကြီးကြီးတစ်ခုအကြောင်း နားဆင်ကြရမှာပါ။ နားမဆင်ခင်မှာ ပဟေဠိကဗျာတစ်ပုဒ်ကိုလည်း အဖြေညှိစရာအလုပ်အနေနဲ့ မှန်းဆကြရဦးမှာပါ။

ကမ္ဘာကြီးမှာ ဩဇာအာဏာကို မှန်မှန်ကန်ကန် အသုံးချတာထက် မလျော်ဩဇာအဖြစ်သုံးတဲ့ ဥပမာတွေက များပါတယ်။ လူလူချင်း သာတူညီမျှမှုအတွက် ရုန်းကန်တိုက်ပွဲဝင်နေကြတဲ့ ကာလတလျှောက်လုံးကို ကြည့်မယ်ဆို လျော်ကန်တဲ့ အာဏာကျင့်သုံးဖို့အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ကြရတာလည်း တိုက်ပွဲအကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအာဏာ၊ လူမှုရေးပါဝါ၊ ဘာသာရေးဩဇာတွေဟာ ထိန်းရခက်တဲ့စိတ္တဇနာမ်တွေဖြစ်တဲ့အခါ ဒါတွေကို ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးသူတွေမှာ ကြီးလေးတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုင်းဖြတ်မှုတွေ လိုအပ်တာ သဘာဝပါပဲ။ ရာစုသစ်တွေရောက်လာပေမဲ့ ဘာသာရေးဩဇာကတော့ အာဏာတစ်ခုအဖြစ် ကျန်တုန်းဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေးလုပ်သူတွေအနေနဲ့ ဘာသာရေးတစ်ခုခုအပေါ် သက်ဝင်ယုံကြည်မှုရှိနိုင်တော့ ယေဘုယျကြည့်ရင်တောင် ဘာသာရေးဩဇာအာဏာဟာ အလွန်အင်မတန် စောင့်ထိန်းမှုတွေလိုအပ်လေ့ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီဘာသာရေးဩဇာအာဏာကို ကိုင်စွဲပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းသာတူညီမျှရေးရှိဖို့ လှည့်လည်ဟောပြောသူ၊ ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးသူ တစ်ဦးရှိခဲ့ပါတယ်။ သူက ၂၁ ရာစုရဲ့ ပထမဆယ်စုနှစ်စွန်းမှာ ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံရဲ့ အချုပ်ခြာအာဏာပိုင်၊ ကက်သလစ်ခရစ်ယာန်သာသနာမှာဥသျှောင်၊ ယေရှုခရစ်တော်ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လိုမျိုး သတ်မှတ်ခံရတဲ့…

ကမ္ဘာ့လူသားထုရဲ့ ပန်းတိုင်တွေထဲက တစ်ခုက “ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကင်းဝေးရေး” လို့ဆိုကြပါတယ်။ လူသားသမိုင်းကိုပြန်ကြည့်ရင် သမိုင်းတင်ကတည်းက ခွဲခြားဆက်ဆံမှုရှိခဲ့တာဆိုတော့ ဒီပန်းတိုင်ရောက်ဖို့ လူတွေရှိသရွေ့ ကြိုးစားကြရမယ့် သဘောရှိတယ်။ ပန်းတိုင်ထားတယ်သာ ပြောတယ် အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ဥစ္စာဓန၊ ဂုဏ်ရည်၊ သူ့ဖက်ကိုယ့်ဖက်တွေနဲ့ ရှုပ်ယှက်နေတဲ့လူတွေဟာ လက်နက်ကိုင် စစ်ပွဲတွေမှာတော့ ဆိုင်ရာဖက်ခြမ်းအသီးသီးက လူသတ်လက်နက်ကိုယ်စီသုံးကြပါတယ်။ အဲ့ဒီလက်နက်တွေထဲမှာ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ တန်ချိန်သိန်းသန်းချီ ပါဝင်နေပါတယ်။ လူချင်းချင်းသာခွဲခြားတာရှိမယ် အဲ့ဒီပစ္စည်းတွေကတော့ ဘယ်သူ့ ဘယ်သူကိုမှ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းမရှိပါဘူး။ ဘယ်သူ့တွက်မဆို အန္တရာယ်အကြီးကြီး ကျရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီပစ္စည်းတွေရဲ့ အန္တရာယ်ကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က လူသားတွေ ကာကွယ်တန်ပြန်ဖို့၊ နောက်အသုံးမပြုကြဖို့ ဆော်ဩတိုက်တွန်းနေကြပေမဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်း ငြိမ်းချမ်းမှုမရှိတဲ့ ပဋိပက္ခဒေသတွေမှာ နေ့စဉ်အသစ်အသစ်သော မိုင်းနဲ့ပေါက်ကွဲပစ္စည်းတွေ ထောင်နေ၊ သုံးနေ၊ ကြဲချနေကြတုန်းပါပဲ။ ဒီအပိုင်းမှာ…