“Debate” ကို အချေအတင်ငြင်းခုံမှု၊ စကားစစ်ထိုးပွဲလို့ ဖလှယ်သုံးစွဲကြပါတယ်။ ဒီဓလေ့က တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ ကျနယဉ်ကျေးစွာ ပြောဆိုဆွေးနွေးငြင်းခုံကြတဲ့ကိစ္စဖြစ်တယ်။ ကျောင်းတက်တဲ့အရွယ်ကနေ လူတောထဲဝင်ကြရာမှာ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးအဖြစ် စကားပြောစွမ်းရည်နဲ့ သုတေသနပြု တွေးခေါ်ဆန်းစစ်နိုင်စွမ်းကို လေ့ကျင့်သုံးစွဲဖို့ရာ ပြုလုပ်ကြပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာဆိုရင်လည်း ကိုလိုနီခေတ်တက္ကသိုလ်ပညာရေးမှာ အထူးအားပေးအားမြှောက်ပြုခဲ့ကြတဲ့ အစီအစဉ်တွေဖြစ်တယ်။ နောင်မှာကျော်ကြားထင်ရှားလာမယ့် ကိုအောင်ဆန်း၊ မအမာ တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ စာနယ်ဇင်းပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များဟာလည်း ဒီပရဝုဏ်တွေထဲက အချီအချအငြင်းအခုံ“Debate” တွေရဲ့ တွေးခေါ်ပြောဆိုမှုအလေ့အထတွေကနေ သန္ဓေတည်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ကြီးထွားသက်ဆိုးရှည်လာတာနဲ့အမျှ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ပြောဆိုထောက်ပြငြင်းခုံတာတွေ တတိတိပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီဓလေ့တွေကို အယောင်ပြလုပ်ပြရာမှာ အာဏာရှင်တွေနဲ့ မင်းတြားတွေရဲ့ ဘုန်းတော်ဘွဲ့မော်ကွန်းတွေကိုသာ အဓိကထားခဲ့ကြတယ်။ အတိုင်းတာနည်းနည်းလွတ်လပ်ခဲ့တဲ့ အမည်ခံဒီမိုကရေစီခေတ်မှာတောင် ဒါကို အရှိန်တင်ဖို့အစပျိုးပြီး လမ်းတစ်ဝက်မရောက်တရောက် အခြေအနေသာရှိခဲ့ပါတယ်။ တီဗွီချန်နယ်တွေ၊ သတင်းဌာနတွေက “Debate” အစီစဉ်တွေလုပ်ခဲ့ပေမဲ့ ၂၀၂၁ မှာ အာဏာထပ်သိမ်းတော့ ဒီဓလေ့တွေ ထပ်မံဦးချိုးခံရပါတယ်။ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ပြောဆိုငြင်းခုံမှုဆိုတာ အာဏာပိုင်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့လွဲမှားတဲ့ အယူအဆမူဝါဒတွေကို အခြိမ်းခြောက်နိုင်ဆုံး မို့ပါပဲ။ ဒီလိုနဲ့သမိုင်းတစ်ပတ်လည်လို့ မလွတ်မလပ်နဲ့ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် ကျီးလန့်စာစားဘဝ ပြန်ရောက်ကြရပါတယ်။

လူငယ် လူငယ်နဲ့ ဗန်းပြပြောနေကြပေမဲ့ စကားစစ်ထိုးဖို့နေနေသာသာ လူစုစုလုပ်ရင်တောင်မှ မသင်္ကာဖြစ်ခံရတဲ့ ခေတ်ဆိုးကြီးမှာ BPN ရဲ့ Debate Lab အစီအစဉ်က ဒီယဉ်ကျေးမှုကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းက ပါဝင်အားဖြည့်ဖို့ ကြိုးစားချက်ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကျွန်နိုင်ငံတစ်ခုမှာ အောက်စဖို့ဒ်တွေ၊ ကိန်းဘရစ်ချ်အဆင့်တွေကို ခဏထားလိုက်ပါဦး။ တိုင်းပြည်ရဲ့အခြေခံဖြစ်တဲ့ ပညာရေး အဆောက်အဦတွေ နည်းမျိုးစုံနဲ့ ပုံဖျက်ခံနေရချိန် လူငယ်တွေအတွက် ရရာကနေ ဖော်ထုတ်တွေးခေါ်ပြောဆိုဖို့ နေရာတွေက ပိုအရေးကြီးတယ်။ ဒီလိုပဲ ပြောဆိုဆွေးနွေးကြမယ့် အကြောင်းအရာတွေရဲ့ အကျယ်အပြန့်ကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ အခုတင်ဆက်မယ့် Round 1 မှာတော့ လူကြီးလူငယ်မရွေး ငြင်းခုံလေ့ရှိကြတဲ့ ပညာရေးကဏ္ဍကို လူငယ်အရသာအပြည့်နဲ့ နားဆင်ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ချိန်က ကျောင်းတက်ခဲ့တဲ့ဘဝကို ပြန်ဝင်စားပြီး အတွေးဝင်ငြင်းခုံကြပါစို့။